Goed Ziek.

TWEE VOOR TWAALF Twee voor Twaalf is een kennisquiz, waarin twee duo’s twaalf vragen moeten beantwoorden. De twaalf beginletters van de antwoorden vormen een woord, en dat moeten ze raden. Heerlijke TV, het is vaak secondenlang stil terwijl er driftig in encyclopedieën en botanische gidsen wordt gebladerd. De quiz al decennialang een vaste waarde op de vrijdagavond. Wij houden ervan.     Hierbij presenteer ik mijn eigen versie: twaalf vragen, met voor het gemak ook maar meteen de antwoorden. De stem van Astrid Joosten moet je er even bij denken. Daar gaan we.    1.       Vanwege allerlei anatomisch gedoe is het voor mijn liefste allesbehalve makkelijk om voldoende voedingstoffen binnen te krijgen. Welke (mierzoete) vloeistof neemt ze bij voorkeur dagelijks en met een rietje tot zich om voor de nodige aanvullingen te zorgen? ( E iwitdrankjes) 2.       Het menselijk bloed bevat afweercellen, die ook wel witte bloedcelle...

R EISGENOTEN Het is woensdagochtend, half 11. Eigenlijk zouden we al lang en breed onderweg zijn, maar mijn liefste is nog te moe om aan de reis te beginnen. Ze zou de eitjes bakken voor op de broodjes, een van die vakantie tradities die altijd veel Klein Geluk opleveren, maar dat zit er nog even niet in. Een witte snoet, nauwelijks puf om op haar benen te staan. Da’s duidelijk, terug naar bed. We passen de planning gewoon aan, dat hotel in Noord-Frankrijk loopt niet weg.    In de gang staan onze tassen rustig te wachten, zij zijn dit wel gewend. Zoals ze ook, net als wij, in de loop der tijd gewend geraakt zijn aan steeds meer extra bagage en nieuwe reisgenoten: in de kofferbak, op de achterbank, in de toilettas. Want er reist nogal wat met ons mee, inmiddels. Om te beginnen: de kruk. Jaren geleden gekocht door een vriend van ons, terwijl wij alsmaar in het ziekenhuis waren en er nog veel paniek en pijn was. Hij belde mij vanuit de zorgwinkel waar hij voor ons naartoe was ger...

KOM TERUG In ons pallialieve leven zijn er dingen die steeds terugkomen, ook al willen we dat liever niet. Eén van die dingen: periodieke controles en scans. Niet onze hobby. Meten is weten, allemaal hartstikke mooi, maar vooral prettig als je iets hoort wat  fijn  is om te weten. We zijn er altijd wat zenuwachtig voor, zelfs in fases waarin we relatief ontspannen het ziekenhuis binnen stappen omdat het allemaal best wel goed lijkt te gaan. Ook dan is het altijd een grote opluchting als de bloedwaarden goed blijken, en de scan onveranderd. Momenteel zijn we bezorgd. Mijn liefste voelt zich moe en zwakker, en uit een recente check blijkt dat de tumormarker behoorlijk gestegen is. Meten is zweten, we schrokken toen we de grafiek zagen.     Bezorgdheid, schrik: ook van die hardnekkige terugkomers. We staarden naar het scherm waar die grafiek op stond (we hadden voor deze ene keer besloten om zelf vast even in het digitale patiëntendossier te kijken. Zul je net zien). Ik...

ZIEK Ik  heb er nooit zo bij stil gestaan, maar ‘ZIEK’ is eigenlijk een heel goed woord. Je zou kunnen denken van niet: ‘ziek’ heeft niet echt een lekker imago, het is zo’n woord waarmee je de pret flink kunt drukken, vooral als het betrekking heeft op jezelf of op mensen die je lief zijn. Woorden als ‘gezond’, ‘fit’ en ‘blakend’ scoren beduidend beter, om nog maar te zwijgen van ‘vitaal’, ‘kwiek’ en ‘ja, ik ben dan wel over de vijftig maar alles doet het nog hoor’.    Toch wil ik hier een lans breken voor het woord ZIEK. Het  woord  dus hè, niet het verschijnsel zelf en de impact ervan, daar zouden mijn lief en ik best van af willen. Hoe komt het dan dat ik het toch zo’n goed woord vind? Omdat je, als je een beetje husselt met de letters, ziet dat er twee kleine woordjes in verstopt zitten: ZE en IK. En laat dat nou precies weergeven wat de uitdaging kan zijn als je liefste niet meer (nooit meer dus) gezond, fit en vitaal gaat worden, en jij zelf dat  wel...

KORT VERHAAL LANG Over uitgezaaide kanker kun je best lang praten. Dat deden we ook, vlak na de diagnose. Onze zinnen bleven maar komen, woorden buitelden hakkelend en snikkend over elkaar heen, onze trillende monden uit. Heel veel details deelden we, met iedereen: ‘en toen zei die ene dokter dit, en die andere zei toen dat, en op de scan zag je zus, en dat betekent dus zo, en daarom gaan we nu voor A, en hopelijk gebeurt in vredesnaam niet B..’  Logisch, we waren verbijsterd en hyper, de stress gierde door onze lijven. We dachten dat het een kort verhaal zou worden: mijn liefste was al eerder ziek geweest, jaren geleden, maar nu waren er uitzaaiingen, overal in de botten, niet meer te stoppen. Over en uit, dachten we, en waarschijnlijk ook snel. Het zag er allemaal dreigend en accuut uit, we waren zo bang en bedroefd. Dat moest eruit. En dus praatten we honderduit, heel vaak en heel lang, ook (misschien wel vooral) over allerlei medische details.    Inmiddels is dat vera...

GROTE BLOTE FOTO Het zieke lichaam van mijn liefste heeft veel te verstouwen. Zo is ze in de loop der tijd het nodige kwijtgeraakt. Om te beginnen een borst. De lymfeklieren in haar linkeroksel. Haar haar. Dat kwam ook wel weer terug, eerst in de vorm van schapenkrulletjes, later weer min of meer zoals daarvoor, maar inmiddels is het steeds dunner en kwetsbaarder. Intussen zijn er ook een paar centimeters van haar lengte afgesnoept: haar wervelkolom zakt langzaam in, omdat uitzaaiingen zorgen voor kleine breukjes in haar botten. En tja, dan krimp je dus een beetje…. Verder is haar ‘powerhouse’ verzwakt: de spierkracht in haar buik, rug, bekkenbodem en middenrif neemt af. Het is dus best hard werken om goed rechtop te blijven zitten en te lopen, zeker als ook je energie en je conditie zijn geslonken. Adem komt ze soms ook tekort: in haar lijf is er een steeds groter probleem met de plek van haar maag ten opzichte van haar longen, en dat merkt ze. En dan zijn er nog de aderen waardoor ha...

  (V)AARDIGHEDEN Als de nood het hoogst is en de redding niet nabij, dan helpt het als iemand gewoon aardig is en het hoofd koel houdt te midden van al het gedoe. Bij ons is er best veel gedoe, dus wij kunnen het weten, zeg maar. Zo heeft mijn lief al een hele poos klachten die niemand snapt: heftige misselijkheid die op de gekste momenten opkomt en haar volkomen onderuit haalt, soms wel drie keer per week. Is het de kanker? De chemo die ze in inmiddels in vele smaken gehad heeft? De morfinepomp? Zit het in haar hersenen? Of komt het toch door een COVID besmetting? Een heel peloton artsen heeft zich er intussen over gebogen. Geen van hen spoorde de oorzaak op, en daarmee is er ook geen echte oplossing. Niks aan te doen. Of toch?   Tijdens een controle afspraak met onze verpleegkundig specialist vertellen we haar dat we ons soms best eenzaam voelen, ploeterend in deze malaise. Al die dokters, ze zijn echt wel betrokken en trouwens meestal ook aardig (een enkele hork daargelaten...